Adobe Inc. trong tuần trước vừa chính thức thông báo CEO kỳ cựu Shantanu Narayen sẽ rời vị trí điều hành ngay sau khi hội đồng quản trị tìm được người kế nhiệm. Quyết định rời đi sau 18 năm dẫn dắt của ông Narayen được đưa ra trong bối cảnh "cha đẻ" của Photoshop đang đối mặt với áp lực ngày càng gia tăng để thích nghi với kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo trước khi bị các đối thủ AI thâu tóm thị phần.
Adobe hiện nằm trong nhóm các ông lớn phần mềm, cùng với Atlassian, Intuit và Salesforce, những doanh nghiệp chật vật tìm lời giải cho bài toán chuyển đổi này. Nếu như trước đây, phần mềm thống trị thế giới, nhưng giờ đây AI dường như đang "ăn tươi nuốt sống" phần mềm. Hoặc ít nhất, nó cũng đẩy kỳ vọng của thị trường lên mức cao chót vót đối với những doanh nghiệp đang nằm trong vòng xoáy xáo trộn công nghệ này. Adobe vừa công bố doanh số quý kỷ lục và cho biết doanh thu định kỳ hàng năm từ các sản phẩm phù hợp với AI đã tăng gấp ba so với năm ngoái. Tuy nhiên, giá cổ phiếu của hãng vẫn trượt dốc và đã mất gần 40% giá trị trong năm qua.
Gia nhập Adobe từ năm 1998, ông Narayen đã chèo lái con thuyền qua nhiều bước ngoặt lịch sử. Ông từng cùng công ty vượt qua đợt sa thải hàng loạt thời bong bóng dot-com trước khi lên ghế CEO vào năm 2007, đúng thời điểm cuộc cách mạng di động bùng nổ. Ông cũng chính là người có cuộc đối đầu nổi tiếng với Steve Jobs khi Apple quyết định cấm Flash, sản phẩm cốt lõi của Adobe, trên iPhone và iPad. Công lao lớn nhất của Narayen là chuyển đổi thành công Adobe từ mô hình bán phần mềm đóng gói các sản phẩm như Photoshop và Premiere sang hình thức đăng ký thuê bao định kỳ (subscription) dù chiến lược này từng gây phẫn nộ cho khách hàng vì chi phí cao và thủ tục hủy phức tạp. Trên thực tế, Adobe vừa phải chi 150 triệu USD để dàn xếp các cáo buộc từ bộ Tư pháp Mỹ và FTC về vấn đề này. Song giải pháp kinh doanh đó đã biến công ty thành một cỗ máy kiếm tiền trị giá 25 tỉ USD mỗi năm.
Tuy nhiên, cuộc cách mạng AI lại là một mối đe dọa mang tính sống còn hơn nhiều. Sự xuất hiện của các trình tạo ảnh AI như Midjourney hay Dall-E của OpenAI đã giáng một đòn mạnh vào Adobe, làm dấy lên câu hỏi liệu các ứng dụng chỉnh sửa ảnh phức tạp có còn cần thiết khi mọi thứ có thể được tự động hóa bằng chatbot hay vài dòng lệnh văn bản. Điều tương tự cũng xảy ra với các sản phẩm khác: Tại sao người dùng phải trả tiền cho các tính năng PDF nâng cao của Adobe Acrobat khi họ có thể phân tích tài liệu bằng các công cụ thông minh hơn trong ChatGPT hay Claude?
