Trước khi kế hoạch áp phí hàng trăm ngàn USD lên các doanh nghiệp muốn tuyển dụng lao động nước ngoài kịp ráo mực, Tổng thống Donald Trump có thể đã vô tình đóng lại cánh cửa giúp thị trường lao động Mỹ thu hút tài năng trẻ từ nước ngoài: Giáo dục đại học.
Tuần trước, sắc lệnh hạn chế nhập cảnh đối với một số lao động không định cư được ban hành vội vã đã mở ra một mặt trận mới trong cuộc chiến thương mại ngày càng gay gắt giữa Washington và New Delhi. Các kỹ sư và bác sĩ Ấn Độ, chiếm hơn 70% số visa theo diện này, xem đó như một “lệnh trục xuất” khỏi công việc và cuộc sống tại Mỹ. Trước phản ứng dữ dội, Nhà Trắng phải đính chính rằng khoản phí 100.000 USD chỉ áp dụng với doanh nghiệp tuyển lao động mới, và các bác sĩ có thể được miễn trừ.
Nhưng đó là chuyện của tuần trước. Đến thứ Ba tuần này (23.9), chính quyền ông Trump tiếp tục công bố đề xuất cải tổ toàn bộ hệ thống rút thăm H-1B bằng cách thay thế cơ chế ngẫu nhiên hiện tại bằng quy tắc dựa trên mức lương. Thay đổi này không chỉ nhắm vào Ấn Độ hay mức phí 100.000 USD. Một khi được thực thi, nó có nguy cơ làm suy yếu sức hút của visa du học F-1, vốn là nguồn cung nhân lực chiến lược và bền vững hơn nhiều so với hạn ngạch 85.000 suất H-1B mỗi năm. Dù lần này ông Trump không nhắm trực tiếp vào các đại học Mỹ, họ chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng.
Bộ An ninh Nội địa cho biết họ sẽ chuyển sang cơ chế xét chọn có trọng số, “ưu tiên cấp visa H-1B cho những lao động tay nghề cao và có mức lương cao.” Nghe qua có vẻ hợp lý, nhưng trên thực tế nhu cầu visa này đã vượt xa nguồn cung suốt hơn một thập kỷ qua, và cách phân bổ hạn ngạch mới lại cực kỳ phức tạp. Hiện phần lớn visa được cấp ở California, nơi các tập đoàn công nghệ lớn như Amazon hay Tata Consultancy Services (Ấn Độ) đăng ký ráo riết.
