Cơn sốt đưa công ty niêm yết trên sàn qua hình thức SPAC giờ tới hồi phá sản hoặc bán tháo.
Tác giả: Bailey Lipschultz và Jeremy Hill
Chỉ trong vòng 10 tháng, Quanergy Systems Inc., nhà sản xuất thiết bị cảm ứng và phần mềm công nghệ cao ra mắt thị trường chứng khoán và đệ đơn phá sản. Fast Radius Inc., một công ty in 3D, thì được chín tháng. Hãng bán lẻ trực tuyến khởi nghiệp Enjoy Technology Inc. kéo được tám tháng rưỡi trước khi đóng cửa.
Điểm chung của các công ty này làm cách thức lên sàn niêm yết. Thay vì cách thức thông thường là bán cổ phần trong một đợt chào bán lần đầu ra công chúng, công ty thực hiện thương vụ sáp nhập với công ty mua lại có mục đích đặc biệt (SPAC). Một SPAC là một công ty bình phong được niêm yết nhưng không làm ăn gì ngoài tìm cách sáp nhập với một công ty khác, công ty sáp nhập kia sau đó sẽ được thừa kế tư cách niêm yết của công ty bình phong. Những thương vụ như vậy từng là mốt thời thượng ở phố Wall trong thời đại dịch song hiện giờ ngày càng nhiều doanh nghiệp niêm yết theo cách này đã phá sản. Điều này cho thấy cuộc chơi SPAC đậm chất đầu cơ.
Thời gian tồn tại từ lúc lên sàn đến lúc phá sản của một công ty niêm yết dạng SPAC.
Hãng cung cấp dịch vụ internet Starry Group Holdings Inc. ngày 20.2 là đơn vị gần nhất phải cầu viện các chủ nợ. Đây là công ty thứ tám trong nhóm niêm yết trên sàn theo hình thức SPAC làm ăn lụn bại, kể từ tháng 6.2022. Xu hướng đó nhiều khả năng chỉ mới bắt đầu. Gần 100 công ty niêm yết kiểu này không còn đủ tiền để trang trải chi phí trong năm tới, theo dữ liệu tổng hợp của Bloomberg. Đó là chưa kể 73 công ty hiện đang giao dịch với giá dưới một đô la Mỹ một cổ phần, nghĩa là có nguy cơ bị hủy niêm yết khỏi những sàn giao dịch lớn như sàn giao dịch Chứng khoán New York và Nasdaq. Do giá cổ phiếu cơ sở của hầu hết các công ty SPAC trước sáp nhập là 10 đô la, mức giá dưới một đô la đồng nghĩa nhà đầu tư chịu lỗ 90% khi mua và nắm giữ cổ phiếu công ty bình phong.
“Giá trị sụt giảm ghê gớm”, Dan Zwirn, đồng sáng lập Arena Investors LP, một công ty đầu tư tập trung vào mua nợ, bình luận. Theo Zwirn, các công ty SPAC gặp khó khăn thường có hai loại: doanh nghiệp hoàn toàn mang yếu tố đầu cơ, hoặc doanh nghiệp cũng khá, nhưng bị định giá quá cao. Doanh nghiệp đầu cơ thì sẽ phá sản hoặc lặng lẽ biến mất, trong khi doanh nghiệp thật sự có thể được bán với giá thấp, theo ông. Tới giờ, ít nhất 12 công ty sáp nhập kiểu SPAC đã đồng ý với các khoản mua đứt nhỏ hơn giá trị khi mới niêm yết, theo dữ liệu của Bloomberg.
