Thuế quan của Mỹ đe dọa chấm dứt thời kỳ bùng nổ công nghiệp của Việt Nam
Một đợt bùng nổ công nghiệp đã kéo Việt Nam thoát nghèo. Nhưng hiện thuế quan của ông Trump có nguy cơ rút củi dưới đáy nồi.
Tác giả: Anders Melin, Nguyen Dieu Tu Uyen, và Francesca Stevens
Chuyên đề
Thuế quan của Mỹ đe dọa chấm dứt thời kỳ bùng nổ công nghiệp của Việt Nam
Anders Melin, Nguyen Dieu Tu Uyen, và Francesca Stevens•16/06/2025 08:30
Một đợt bùng nổ công nghiệp đã kéo Việt Nam thoát nghèo. Nhưng hiện thuế quan của ông Trump có nguy cơ rút củi dưới đáy nồi.
Nhà ga hành khách đang được xây dựng tại Sân bay Quốc tế Long Thành. Hình ảnh: Maika Elan cho Bloomberg Businessweek
Đã vài tuần trôi qua kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cuộc chiến thương mại toàn cầu, nhưng chị Đinh Ngọc Hiền vẫn bận rộn phục vụ khách hàng tại cửa hàng tạp hóa nhỏ của mình. Từng người từng người ghé vào mua thuốc lá, mì gói, trứng và nước ngọt từ các kệ hàng trong một cửa hiệu nằm ở tỉnh Đồng Nai — khu công nghiệp lớn giáp phía Đông TP. HCM, trung tâm kinh tế của Việt Nam. Chị bắt đầu ngày làm việc từ lúc trời chưa sáng và bán hàng đến tối muộn. Sau đó, chị khóa cửa, leo lên xe và đi băng băng qua những con đường đông đúc ở một nơi có thể gọi là một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nhất bởi chính sách thuế mới của ông Trump.
Chủ cửa hàng Đinh Ngọc Hiền bên ngoài cửa tiệm của mình ở tỉnh Đồng Nai, gần Thành phố Hồ Chí Minh. Hình ảnh: Maika Elan cho Bloomberg Businessweek
Mức thuế mà Tổng thống Trump công bố ngày 2.4 — gọi là thuế “Ngày Giải phóng” — áp lên hàng xuất khẩu từ Việt Nam với mức 46%, thuộc mức cao nhất trong số các quốc gia bị áp thuế, và có nguy cơ làm tê liệt nhiều lĩnh vực của nền kinh tế Việt Nam. Quốc gia Đông Nam Á với dân số 100 triệu người này đã bắt đầu hội nhập vào hệ thống thương mại toàn cầu từ cuối thập niên 1980, khi chính phủ cho phép nền kinh tế tư nhân phát triển và bắt đầu hàn gắn mối quan hệ với Mỹ hậu chiến tranh. Hàng loạt tập đoàn quốc tế như Adidas, Apple, Intel, Levi Strauss và Samsung đã thành lập cơ sở sản xuất tại Việt Nam. Ngày nay, kim ngạch xuất siêu sang Mỹ chiếm khoảng một phần năm GDP của quốc gia này.
Dù lệnh áp thuế đã được tạm hoãn đến tháng 7 và đang vấp phải nhiều vụ kiện tại tòa, tâm lý bất an vẫn lan rộng tại Việt Nam — đặc biệt ở Đồng Nai. Khi còn nhỏ, Hiền nhớ Đồng Nai chỉ là những cánh đồng lúa vàng bạt ngàn, nơi người dân làm nông cấy lúa như hàng thế kỷ trước. Ngày nay, khu vực phía tây tỉnh đã trở thành phần mở rộng đô thị của TP.HCM, với hệ thống đường cao tốc, nhà máy và các khu thương mại phục vụ công nhân. Phần lớn khách hàng của chị là công nhân tại các nhà máy gần đó — chồng chị, các chị em gái và chồng họ cũng làm việc tại đó.
