Toàn cảnh thị trường năng lượng Việt Nam giữa xung đột Trung Đông
Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng đối với ngành dầu khí Việt Nam khi sản lượng khai thác nội địa tiếp tục suy giảm, buộc quốc gia phải tăng cường nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng từ nền kinh tế đang phục hồi mạnh mẽ.
Tác giả: Thuan Dang
Theo dữ liệu từ Bộ Công Thương và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), tổng nhu cầu xăng dầu và khí đốt đạt khoảng 26,65 triệu tấn, trong đó nhập khẩu chiếm tới 12,21 triệu tấn. Điều này phản ánh mức độ phụ thuộc ngày càng lớn vào thị trường quốc tế và đặt ra thách thức rõ rệt đối với an ninh năng lượng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường dầu toàn cầu biến động bởi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Ngành dầu khí Việt Nam từng là một trong những trụ cột kinh tế với xuất khẩu dầu thô mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn. Tuy nhiên, thực tế hiện nay đang thay đổi nhanh chóng. Sản lượng dầu thô khai thác chỉ còn khoảng 7,83 đến 9,64 triệu tấn, giảm 52,2% so với năm 2015. Nguyên nhân chủ yếu là sự suy giảm tự nhiên của các mỏ dầu lớn như Bạch Hổ và Sư Tử Đen, trong khi chi phí khai thác tăng do các mỏ mới nằm ở khu vực nước sâu và có điều kiện kỹ thuật phức tạp hơn.
Trong khi đó, nhu cầu năng lượng trong nước tiếp tục tăng mạnh nhờ quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa. Theo báo cáo của IMARC Group, thị trường dầu khí Việt Nam đạt giá trị khoảng 80 tỉ USD vào năm 2024 và dự kiến tăng trưởng với tốc độ trung bình 3,11% mỗi năm trong giai đoạn 2025 đến 2033. Sự mở rộng này chủ yếu đến từ nhu cầu của các ngành giao thông vận tải, sản xuất công nghiệp và phát điện, những lĩnh vực vẫn phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch.
Nguồn: Bộ Công Thương, PVN, Cục Hải quan, MBS
Trên thị trường toàn cầu, giá dầu Brent năm 2025 giảm gần 20% so với năm trước, trung bình khoảng 64 USD mỗi thùng nhờ nguồn cung dồi dào từ Mỹ và OPEC+. Tuy nhiên, các yếu tố địa chính trị tiếp tục khiến thị trường năng lượng biến động. Từ tháng 2.2026, căng thẳng Mỹ Iran đã khiến thị trường dầu thế giới phản ứng mạnh, làm gia tăng rủi ro chi phí nhập khẩu đối với các quốc gia phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài, trong đó có Việt Nam.
