Bối cảnh là tất cả. Có thể dùng câu nói thường xuất hiện trên
Bloomberg TV để xem xét bối cảnh câu chuyện nâng hạng thị
trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên sang thị trường mới
nổi. Khi Singapore còn là đảo quốc khá nghèo, ngân hàng DBS
của Singapore luôn nói với khách hàng và nhà đầu tư rằng,
điều gì tốt cho Singapore chúng tôi sẽ làm. Tương tự, việc đạt
được các tiêu chí nâng hạng thị trường mới nổi sẽ mang lại lợi
ích lớn cho nền kinh tế Việt Nam, và đó là điều cần làm. Nếu
làm được như vậy, dòng vốn đầu tư toàn cầu sẽ chảy mạnh
vào Việt Nam.
Trong chín tiêu chí đánh giá thị trường nâng hạng của
FTSE, Việt Nam còn hai tiêu chí chưa đáp ứng được. Cơ quan
quản lý đang nỗ lực để thị trường chứng khoán đáp ứng các
điều kiện xét nâng hạng trong các kỳ đánh giá sắp tới. Tuy thị
trường chưa được công nhận trong sự chờ đợi của các nhà
đầu tư trong nước và nước ngoài, nhưng không vì thế mà bỏ
qua các yếu tố tích cực. Bên cạnh đó, cũng phải thấy được
ngay cả Hàn Quốc, quốc gia nằm trong nhóm các nền kinh
tế phát triển, cũng từng gặp nhiều thách thức trong quá trình
nâng hạng. Đơn cử như tiêu chí bán khống, điều mà Việt Nam
cũng chưa đạt được – từng là lý do khiến FTSE Russell từ chối
công nhận chứng khoán Hàn Quốc là thị trường phát triển, dù
MSCI công nhận. Bắt đầu vận hành từ năm 1956, thị trường
Hàn Quốc phải mất vài thập kỷ - từ những năm 1960 đến đầu
những năm 1990 - để chuyển đổi từ một nền kinh tế và thị
trường chứng khoán cận biên sang thị trường mới nổi.
Tính đến thời điểm hiện tại, một trong những trở ngại trong
việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường
cận biên lên thị trường mới nổi là “tính thanh khoản”. Mặc dù
thị trường đã chứng kiến sự tăng trưởng về khối lượng và giá
trị giao dịch, nhưng so với thị trường phát triển, khối lượng giao
dịch vẫn còn thấp. Điều này có thể ngăn cản các nhà đầu tư tổ
chức tham gia thị trường.
Tính thanh khoản của thị trường chứng khoán, có thể hiểu
đơn giản, là việc dễ dàng chuyển đổi từ cổ phiếu sang tiền
mặt hoặc ngược lại, mà không gây ra tác động đáng kể đến
giá tài sản. Tính thanh khoản càng cao, nhà đầu tư nhanh
chóng gia nhập thị trường hoặc thoát khỏi các vị thế đang
nắm giữ ở mức biến động giá càng nhỏ càng tốt. Điều này rất
quan trọng để duy trì sự ổn định của thị trường và niềm tin
của nhà đầu tư.
