Tại tọa đàm “Phát triển bền vững ngành điện – Những vấn đề đặt ra” do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức ngày 10.9, nhiều quan điểm đã được đưa ra từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và giới chuyên gia, xoay quanh các chủ đề nóng: thị trường bán lẻ điện, hóa đơn tăng đột biến, minh bạch tài chính của EVN, cũng như định hướng chính sách trong thời gian tới.
Các đại biểu thống nhất rằng ngành điện đang trong quá trình chuyển đổi quan trọng. Theo ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, EVN hiện không còn giữ vị thế bán lẻ duy nhất. Có hơn 740 đơn vị mua buôn, bán lẻ tham gia thị trường, chiếm gần 9% sản lượng thương phẩm, còn EVN vẫn nắm khoảng 91%. Từ tháng 7.2024, Nghị định 80 cho phép doanh nghiệp mua điện trực tiếp từ các nhà máy tái tạo, mở đường cho một thị trường bán lẻ cạnh tranh hơn. Đây được xem là bước tiến để giảm dần tình trạng độc quyền và tăng lựa chọn cho khách hàng, nhất là các tập đoàn sản xuất lớn.
Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm là hóa đơn điện tăng cao trong tháng 8. Phó Tổng giám đốc EVN Nguyễn Xuân Nam lý giải hiện tượng này gắn với nắng nóng kỷ lục, khi tiêu thụ toàn quốc vượt 1 tỉ kWh/ngày, mức cao chưa từng có. Theo ông, hơn 3,2 triệu hộ có mức dùng điện tăng trên 30% so với tháng trước, song các kiểm tra kỹ thuật không phát hiện sai sót trong hệ thống đo đếm. Những phản ánh về tiền điện bất thường phần lớn xuất phát từ các khu đô thị, chung cư nơi đơn vị mua buôn không thuộc EVN chịu trách nhiệm phân phối. EVN cho biết đã triển khai rộng rãi công tơ điện tử và ứng dụng theo dõi trên điện thoại để người dân giám sát, đồng thời duy trì đường dây nóng hỗ trợ xử lý khiếu nại.
Từ góc độ Quốc hội, ông Phan Đức Hiếu đánh giá EVN đang phải gánh nhiều vai trò: vừa đảm bảo cung ứng, vừa duy trì giá ổn định, vừa đầu tư cho tương lai. Ông thừa nhận dịch vụ điện đã cải thiện đáng kể, từ thời gian cấp điện rút ngắn, phương thức thanh toán đa dạng cho đến độ tin cậy của lưới điện. Tuy vậy, ông cũng nhấn mạnh công tác truyền thông còn hạn chế. Khi hóa đơn tăng đột biến, khách hàng thường rơi vào thế bị động. Theo ông, EVN cần đưa ra cảnh báo tiêu dùng theo thời gian thực, phát triển công cụ “dự báo thời tiết điện năng”, thậm chí có một số tổng đài thống nhất trên toàn quốc để người dân dễ tiếp cận.
