Đây là hiện tượng giá chứng khoán, bất động sản, vàng tăng nhanh và bền vững, vượt xa thu nhập thực và CPI, tức hình thành bong bóng tài sản. Ban đầu có thể tạo cảm giác thịnh vượng nhưng tiềm ẩn rủi ro bất ổn và bất công.
Nhật Bản là ví dụ điển hình. Thập niên 1970, tín dụng và cung tiền tăng hơn 16%/năm, CPI chỉ tăng 7,7%, trong khi đó chứng khoán Nikkei tăng 12%/năm, bất động sản tăng gần 40%/năm. Tăng trưởng GDP 4,4%/năm nhưng đồng thời tích tụ bong bóng. Thập niên 1980, cung tiền và tín dụng tiếp tục tăng gần 10%/năm, CPI chỉ tăng 1,4% trong khi giá đất và chứng khoán tăng gấp nhiều lần. Đến 1990, bong bóng vỡ, giá nhà đất và chứng khoán giảm hơn một nửa, kéo theo ba thập kỷ trì trệ. IMF cũng ghi nhận xu hướng này tại các nước G7: Cung tiền không đẩy CPI mà đẩy giá tài sản.
Cơ chế chủ yếu tạo ra lạm phát tài sản gồm hai kênh. Thứ nhất là thanh khoản và lãi suất thấp, vốn chảy từ tiền mặt sang tài sản cố định hoặc kỳ vọng sinh lời cao, đẩy định giá tăng vọt. Thứ hai là vòng xoáy tín dụng và tài sản thế chấp: Giá bất động sản tăng làm tăng giá trị đảm bảo, mở rộng khả năng vay. Tín dụng mới tiếp tục đổ vào thị trường, càng đẩy giá lên. Khi giá ngừng tăng, nợ xấu bùng phát, tín dụng co lại, dẫn tới suy thoái.
Lạm phát tài sản tạo ra nguy cơ nghiêm trọng đối với ổn định vĩ mô. Bong bóng khi vỡ làm giảm giá trị tài sản thế chấp, khiến ngân hàng đối diện nợ xấu và mất thanh khoản. IMF chỉ ra, bong bóng đi kèm bùng nổ tín dụng là rủi ro hệ thống lớn nhất. Ngoài ra, nó còn làm gia tăng bất bình đẳng: Người có sẵn tài sản hưởng lợi, còn thế hệ trẻ và người mới gia nhập thị trường bị loại khỏi khả năng tiếp cận nhà ở, làm suy giảm cơ hội tích lũy và niềm tin vào tương lai.
