Một hộp tôm đông lạnh nặng 34 kg (75 pound) đang nằm trong văn phòng của Jonathan Lieberman, và ông bắt đầu thấy lo lắng. Đến hai giờ chiều, số tôm này phải sẵn sàng để vận chuyển đến Georgia — chặng cuối của hành trình dài 14 ngàn cây số. Trước khi điều này có thể xảy ra, Lieberman cần kiểm tra, cân, xác định nhiệt độ, thay đá khô và hoàn tất giấy tờ hải quan cho lô hàng. “Những con tôm này đã trải qua một hành trình dài,” ông vừa nói vừa vỗ vào chiếc hộp carton lớn. “Suốt từ Chennai, Ấn Độ.”
Đây là loại tôm thẻ chân trắng (tên khoa học: Litopenaeus vannamei) — đông lạnh, làm sạch, kích thước bằng một đồng xu. Mã thuế quan: HS 0306.17.0041. Có hàng tá mã thuế quan cho tôm, tùy vào việc chúng đã được nấu chín, bóc vỏ, bỏ chỉ chưa; được đóng hộp, đóng chai, làm sốt hay làm bột nhão; và còn đầu hay không. Với tư cách chủ tịch hãng hỗ trợ làm thủ tục hải quan chuyên về hải sản New York Customs Brokers, Lieberman thuộc lòng hầu hết các mã này.
Với khoản phí tương đối khiêm tốn (thường từ 80 đến 300 đô la Mỹ mỗi chuyến hàng), các nhà môi giới hải quan đóng vai trò người dẫn đường cho hàng triệu mặt hàng nhập khẩu vào Mỹ mỗi ngày, hướng dẫn chúng đi qua hàng đống quy định ngày càng phức tạp, tỉ lệ thuế quan biến động và các sắc lệnh hành pháp. Mọi thứ không phải lúc nào cũng thế này. “Làm nghề dịch vụ khai báo hải quan từng là công việc khá đơn giản, ít kịch tính,” Lieberman, 37 tuổi, thừa kế công việc kinh doanh từ cha mình, nói. Tất nhiên thỉnh thoảng có những trường hợp khẩn cấp, như container thịt cá sấu phải gửi trả lại Úc vì thiếu giấy tờ, nhưng hầu hết các buổi tối, ông có thể về nhà kịp ăn tối với vợ và hai con nhỏ.
Hàng thập kỷ liên minh thương mại và toàn cầu hóa đã giúp giảm hoặc loại bỏ thuế quan với hầu hết mọi thứ vào Mỹ từ nước ngoài và bộ máy hành chính hoạt động trơn tru đã tạo điều kiện thuận lợi cho điều đó. “So với các nền kinh tế thị trường phát triển khác, sự can thiệp của quy định với chúng ta khá nhẹ nhàng,” Robert Koopman, kinh tế gia tại đại học American và cựu kinh tế trưởng tại tổ chức Thương mại Thế giới, nói. “Đó là một lợi thế lớn cho nước Mỹ.” Cụ thể, nó giúp người tiêu dùng Mỹ có được nhiều hàng hóa tốt hơn, rẻ hơn, mà họ lại là trụ cột của cả nền kinh tế Mỹ và toàn cầu.
