Xung đột tại Trung Đông đang khiến cả thế giới phải nín thở theo dõi. Những cú sốc kinh tế mà châu Á phải đối mặt nghiêm trọng đến mức ngay cả các nhà lãnh đạo thận trọng nhất trong khu vực cũng phải lên tiếng. Từ những nền kinh tế vững vàng nhất đến những nước dễ tổn thương nhất, châu Á phụ thuộc rất lớn vào dòng chảy năng lượng đi qua eo biển Hormuz.
Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan nói thẳng khi mô tả Mỹ là “một cường quốc xét lại”, thậm chí có thể bị xem là “nhân tố gây xáo trộn”. Ông nhắc đến cuộc chiến với Iran và vai trò của Mỹ tại châu Á, đồng thời nhấn mạnh một vấn đề lớn hơn: Trật tự hậu chiến do Washington dẫn dắt đang dần suy yếu. Trật tự này từng “tạo nền tảng cho một giai đoạn hòa bình và thịnh vượng đáng kể”, nhưng như ông nói tuần trước, nền tảng đó nay không còn.
Nhận định này không chỉ mang tính cảm xúc mà phản ánh nỗi bất an sâu sắc trong khu vực. Một cuộc xung đột cách xa châu Á và được định hình bởi các quyết định tại Washington và Tel Aviv đang tác động trực tiếp đến các hộ gia đình và doanh nghiệp. Theo ông Balakrishnan, khoảng 90% lượng dầu và 83% khí tự nhiên hóa lỏng đi qua eo Hormuz có điểm đến là châu Á. “Ngay lúc này đây, việc đóng eo Hormuz, theo một nghĩa nào đó, chính là khủng hoảng của châu Á”, ông nói.
Singapore vốn nổi tiếng với cách phát ngôn chuẩn mực và thận trọng. Vì vậy khi nước này lên tiếng, cả khu vực đều lắng nghe. Cùng lúc đó, nhiều nhà ngoại giao châu Á bày tỏ sự bức xúc tương tự trong các cuộc trao đổi riêng. Họ cho biết đã quá mệt mỏi với chính sách đối ngoại đầy “cảm hứng” của Tổng thống Donald Trump. Đầu tiên là các mức thuế khó đoán buộc họ phải thích nghi. Tiếp đó là yêu cầu tăng chi tiêu quốc phòng, làm lung lay các cam kết an ninh kéo dài hàng thập kỷ. Và giờ là cảm giác họ đang phải trả giá cho một cuộc chiến không liên quan đến mình.
