Cơn khát đạm whey: Startup đua chiết đạm từ cỏ, trứng, cả vi sinh vật đầm lầy
Sự khan hiếm kéo dài của đạm whey trở thành cơ hội vàng cho các startup công nghệ thực phẩm chiết xuất đạm từ mọi nguồn, từ cỏ đỗ tùng đến vi sinh vật.
Tác giả: Ilena Peng và Kristina Peterson
Leaft Foods chưa bao giờ bận rộn đến thế. Công ty khởi nghiệp đến từ New Zealand, đơn vị sản xuất một dòng protein dạng ống chiết xuất từ lá cỏ đỗ tùng, ghi nhận doanh số vọt tăng 600% trong năm tính đến tháng 6, theo tổng giám đốc điều hành Ross Milne. Đây là bước nhảy vọt đối với một công ty chỉ vận hành một cơ sở sản xuất quy mô thử nghiệm bên trong một khu công nghiệp ở Canterbury. “Nhu cầu thị trường đã tăng vượt xa mọi dự báo,” ông Milne cho biết. Hiện tại, Leaft đang lên kế hoạch mở rộng, thậm chí xây dựng một nhà máy hoàn toàn mới, để kịp đáp ứng nhu cầu.
Ở nửa bên kia thế giới, công ty khởi nghiệp công nghệ thực phẩm khu vực vịnh San Francisco là Every cũng đang cưỡi trên một làn sóng tương tự. Bột đạm lòng trắng trứng lên men của công ty đã trở thành hiện tượng lan truyền trên Reddit vào tháng 12 năm ngoái, và công ty cho biết họ đã bán hết sạch toàn bộ công suất của năm 2026 ngay trong sáu tháng đầu năm. Đơn đặt hàng từ khách hàng đã tăng gấp 10 lần so với năm ngoái.
Trong nhiều thập kỷ, đạm whey (đạm váng sữa) đã giữ vị trí thống trị tuyệt đối trong số các loại đạm bổ sung vào thực phẩm đóng gói hoặc đồ uống dành cho vận động viên, nhờ khả năng hòa tan, dễ tiêu hóa và sự hiện diện ở khắp mọi nơi. (Gần bảy triệu tấn whey, một phụ phẩm tự nhiên của quá trình làm phô mai, được sản xuất mỗi năm chỉ riêng tại Mỹ.) Nhưng khi người tiêu dùng muốn có đạm trong hầu hết mọi thứ họ tiêu thụ, từ bánh snack tortilla cho đến cà phê ủ lạnh, nhu cầu đang vượt xa nguồn cung, gây ra tình trạng thiếu hụt và đẩy giá lên cao. Điều đó đã mở ra cánh cửa cho các công ty khởi nghiệp nhỏ hơn đang nỗ lực chiết xuất chất dinh dưỡng vĩ mô này từ các nguồn khác.
Ảnh: Shawn Michael Jones chụp cho Bloomberg Businessweek
“Các công ty hiện đang tập trung vào việc đa dạng hóa nguồn đạm và tính chống chịu của chuỗi cung ứng theo cách họ chưa từng làm trước đây,” Arturo Elizondo, nhà sáng lập Every Co., nhận định. Ông cho biết, chỉ trong vài tháng qua, các công ty sử dụng đạm whey trong công thức của họ dường như đột nhiên nhận ra thị trường này vô cùng mỏng manh và mang tính tập trung cao. “Đó chính là lực đẩy lớn dành cho chúng tôi.”
