Chưa đầy hai tuần ra thông báo đóng quỹ, quỹ iShares Frontier and Select EM của BlackRock đã giảm tỉ trọng cổ phiếu Việt Nam từ mức 28% xuống còn 13,79%. Quy mô giá trị tài sản ròng của quỹ từ đó cũng giảm còn hơn 370 triệu đô la Mỹ tính đến ngày 18.6.2024 so với mức 425 triệu đô la Mỹ của ngày 7.6, thời điểm ra thông báo.
Theo lộ trình đến ngày 12.8.2024, quỹ bán bớt tài sản, nắm giữ phần lớn tài sản bằng tiền mặt và các khoản tương đương tiền trong thời gian thanh lý, đồng thời vẫn duy trì hoạt động giao dịch tạo và chuyển đổi chứng chỉ quỹ. Sau khi ngừng giao dịch vào ngày 31.3.2025, quỹ có ba ngày để thanh lý số tài sản còn lại. “Trong 12 năm kể từ khi thành lập quỹ, chúng tôi nhận thấy một số thị trường cận biên đã nâng hạng lên thị trường mới nổi, trong khi một số còn lại đang trải qua thách thức thanh khoản dai dẳng,” đại diện BlackRock trả lời Bloomberg Businessweek Việt Nam qua thư điện tử.
Đầu tư vào thị trường cận biên, trong đó có Việt Nam từ tháng 9.2012 với tên iShare MSCI Frontier Markets 100 ETF, tham chiếu theo chỉ số thị trường cận biên MSCI Frontier Markets 100 Index, quỹ được giao dịch trên sàn NYSE ở New York, với mã FM, mức phí quản lý 0,79%, nhằm phục vụ nhu cầu nhà đầu tư ở Mỹ muốn “đổ tiền” vào một số thị trường cận biên. Đến tháng 3.2021, nhằm mở rộng phạm vi đầu tư sang thị trường cận biên và mới nổi, quỹ đổi tên thành iShares MSCI Frontier and Select EM, với chỉ số tham chiếu MSCI Frontier & Emerging Markets Select Index. Tài sản quỹ tăng mạnh trong giai đoạn tháng 10.2022 đến tháng 3.2023. Đây cũng là thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam xác lập vùng đáy, với kết thúc năm 2022, chỉ số VN-Index chỉ còn 1.007,09 điểm. Việt Nam cũng là thị trường có tỉ trọng lớn nhất trong danh mục quỹ, với 27,9% tính đến cuối năm 2023.
“Tôi không lo lắng quá nhiều về việc quỹ ETF này đóng sẽ ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán Việt Nam. Xét cho cùng, đó là quỹ trị giá khoảng 400 triệu đô la, trong khi thị trường Việt Nam có quy mô hơn 200 tỉ đô la,” ông Todd Sohn, chuyên gia ETF tại chứng khoán Strategas, trụ sở New York, cho biết. Dựa trên lý do thanh khoản không đủ hiệu quả để quỹ iShares MSCI Frontier and Select EM vận hành khi một số quốc gia thuộc thị trường cận biên được nâng hạng trong thời gian tới, ông Lê Tự Quốc Hưng - trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường của chứng khoán Rồng Việt nhận xét: “Lý do đóng quỹ không phải đến từ yếu tố nội tại của thị trường Việt Nam.” Đồng quan điểm, ông Nguyễn Thanh Lâm, giám đốc phòng nghiên cứu khách hàng cá nhân, khối phân tích của chứng khoán Maybank cho biết: “Việc đóng cửa quỹ này sẽ không tạo ra những tác động quá lớn.”
