Cách một nhà đàm phán con tin người Israel qua mặt các tin tặc tống tiền
Moty Cristal đã rèn giũa kỹ năng đàm phán trong các tình huống căng thẳng cao độ khi đối đầu với Hamas và Hezbollah, trước khi mở rộng sang các cuộc thương lượng với các băng nhóm tống tiền bằng mã độc.
Tác giả: Marissa Newman
Vào năm 2015, tội phạm mạng đã tấn công một số công ty giao dịch tiền tệ và đánh cắp dữ liệu nhạy cảm, để lại một thư tống tiền. Họ nhanh chóng nhận được phản hồi hoảng hốt từ một phụ nữ tên Helena, người tự nhận là lãnh đạo ở châu Âu của một trong các công ty được giao nhiệm vụ xử lý cuộc đàm phán. Trong những đoạn trao đổi qua WhatsApp ngày càng rối rắm, Helena cầu xin bọn tội phạm giảm giá tiền chuộc.
Bọn tin tặc không hề hay biết rằng tác giả tin nhắn không phải là lãnh đạo doanh nghiệp, cũng không phải phụ nữ, và chẳng hề hoảng loạn. Đằng sau màn hình thực ra là Moty Cristal, chuyên gia đàm phán con tin kỳ cựu người Israel, vốn quen đối thoại với các phần tử cực đoan Hamas và Hezbollah hơn là các băng nhóm tội phạm mạng. Hóa thân thành Helena là lần đầu tiên Cristal thử nghiệm kỹ thuật sẽ trở thành dấu ấn riêng của ông trong hành trình kéo dài cả thập kỷ, đại diện cho các công ty toàn cầu trong hàng trăm cuộc đàm phán tiền chuộc được mất cực lớn.
Vẻ ngoài nghiêm nghị, cổ đeo thẻ bài, giống nhiều người Israel, để thể hiện sự đoàn kết với các con tin đang bị Hamas giam giữ, Cristal, 57 tuổi, toát lên phong thái tự tin của một cựu quan chức an ninh Israel kỳ cựu khi giải thích về công việc của mình. “Đôi khi tôi là con gái của ông chủ” khi đàm phán với tin tặc, ông nói từ văn phòng trên tầng 39 một tòa nhà chọc trời ở Tel Aviv. “Đôi khi tôi là một anh chàng IT bối rối được giao xử lý việc đàm phán vì họ không muốn chia sẻ chuyện này với ban tổng. Đôi khi tôi là một thành viên đầy tham vọng trong đội pháp lý, người đang cố gắng chứng tỏ bản thân. Và điều then chốt là phải hiểu, như bất kỳ chuyên gia đàm phán con tin nào, rằng đằng sau bàn phím ở phía bên kia cũng là một con người.”
Nếu một công ty quyết định đàm phán với tin tặc, Cristal thường sẽ tham gia vào đội phản ứng trong ba đến bốn ngày đầu sau cuộc tấn công. Hình ảnh: Amit Elkayam cho Bloomberg Businessweek.
Trước khi chuyển sang lĩnh vực đàm phán với tội phạm mạng, Cristal đã có hai thập kỷ kinh nghiệm làm chuyên gia đàm phán giải thoát con tin trong quân đội Israel. Ông từng tham gia các cuộc đàm phán hòa bình với Jordan và Palestine, góp phần vào cuộc trao đổi hơn 1.000 tù nhân Palestine lấy binh sĩ Israel Gilad Shalit năm 2011, và đã có nhiều năm giảng dạy về chuyên môn của mình tại các trường đại học ở Nga. Qua mặt bọn tội phạm mạng tinh ranh chỉ bằng giao tiếp qua tin nhắn có vẻ là thử thách mới rất hấp dẫn với ông.
