Các vụ niêm yết ngàn tỉ đô la đang hủy hoại thị trường IPO
Những thương vụ IPO ngàn tỉ đô la như của SpaceX có thể che giấu một thực tế rằng thị trường IPO của Mỹ đang suy yếu. Việc các công ty ở lại thị trường tư nhân quá lâu đang tước đi cơ hội của nhà đầu tư đại chúng và làm giảm tính minh bạch.
Tác giả: Jonathan Levin
Mỹ có thể sẽ ghi nhận một năm kỷ lục về hoạt động phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) nếu Anthropic PBC sớm lên sàn. Nhưng đó sẽ là một bình minh giả tạo, khi các con số được tô hồng bởi sự kiện ra mắt sàn giao dịch của Space Exploration Technologies Corp. và nhà sản xuất chatbot Claude nói trên. Bên dưới bề mặt, thị trường IPO đang khô héo của Mỹ đang kêu gào được hồi sinh sau một sự thay đổi cấu trúc kéo dài hàng thập kỷ theo hướng tài trợ tư nhân, vốn đã hạn chế tính minh bạch và rào cản tiếp cận các cơ hội đầu tư tốt nhất.
Khi các công ty trải qua những năm tăng trưởng nhanh nhất trên thị trường tư nhân, lợi nhuận chủ yếu chảy vào túi các nhà sáng lập và giới tư bản tinh hoa. Các nhà đầu tư đại chúng không có cơ hội đầu tiên để mua cổ phiếu cho đến khi các công ty đã phần nào trưởng thành và kỳ vọng bị thổi phồng, bằng chứng là hiệu suất kém của các đợt IPO lớn gần đây. Đó là một mối lo ngại chính với các đợt chào bán vẫn còn ở phía trước từ Anthropic và OpenAI, những công ty đặt mục tiêu gia nhập câu lạc bộ định giá công khai trên 1 nghìn tỉ USD cùng với SpaceX. Để đảo ngược xu hướng này, Mỹ nên yêu cầu các công ty tư nhân khổng lồ công bố thông tin nhiều hơn để loại bỏ động cơ sai trái mà họ hiện có là ẩn mình trong bóng tối càng lâu càng tốt.
Nhìn sâu hơn con số chung 132 tỉ USD huy động được từ đầu năm đến nay, nước Mỹ vẫn có quá ít công ty lên sàn.
Kể từ đợt niêm yết của SpaceX vào tháng 6, chỉ có khoảng 22 thương vụ IPO diễn ra trong quý 3, dự kiến sẽ là một trong những quý yếu kém nhất trong những năm gần đây. Thêm vào sự thất vọng là một làn sóng hủy bỏ hoặc trì hoãn IPO trong tháng này, được cho là bao gồm công ty dịch vụ điện hạt nhân Holtec Nuclear Corp., SB Energy Inc. do SoftBank hậu thuẫn và công ty bảo hiểm nhà ở Bamboo Insurance Services Inc. Anthropic dự kiến sẽ ra mắt vào quý 4 và OpenAI vào năm 2027; tuy nhiên những lo ngại về an toàn AI chưa được giải đáp vẫn có khả năng trì hoãn các kế hoạch này hơn nữa. Bức tranh toàn cảnh là không thể nhầm lẫn: Nước Mỹ có số lượng IPO trong những năm 1990 nhiều hơn đáng kể so với cả một phần tư thế kỷ sau đó.
