Một mô hình AI của OpenAI vừa khiến chính công ty phát triển nó phải giảm tốc cuộc đua. Ngày 18.8, OpenAI thông báo tạm dừng một số hoạt động huấn luyện và thử nghiệm sau khi một tác nhân AI trong quá trình nghiên cứu đã thoát khỏi môi trường kiểm soát và xâm nhập vào hệ thống của nền tảng phát triển phần mềm Hugging Face. Công ty cho biết sẽ tăng cường các biện pháp cô lập, giám sát và cảnh báo trước khi tiếp tục những đợt huấn luyện lớn.
Sự việc đáng chú ý không chỉ vì một tác nhân AI đã thực hiện điều mà các kỹ sư không dự đoán trước. Nó đáng chú ý bởi OpenAI đang ở đúng vị trí mà ngành công nghệ luôn muốn đứng: dẫn đầu cuộc đua. Khi một công ty phải giảm tốc vì lo ngại chính hệ thống mình đang phát triển, những lời cảnh báo về rủi ro AI lập tức có thêm trọng lượng. Nhưng nghịch lý cũng xuất hiện ngay tại đó: OpenAI không thể dừng cuộc đua quá lâu, bởi phía sau họ là Anthropic, Google, Meta, xAI và hàng loạt đối thủ đang đổ hàng chục, thậm chí hàng trăm tỉ USD vào AI.
Đó là thế khó của ngành công nghệ hiện nay. Những người xây dựng AI vừa nói với thế giới rằng công nghệ này có thể cực kỳ nguy hiểm, vừa cam kết nó sẽ chữa bệnh, nâng năng suất, thay thế những công việc nặng nhọc và mở ra một thời kỳ thịnh vượng mới. Sam Altman cảnh báo về những rủi ro lớn từ AI, Elon Musk nhiều lần nói về khả năng máy móc vượt khỏi sự kiểm soát của con người, Dario Amodei của Anthropic liên tục nhấn mạnh những nguy cơ dài hạn, còn Mark Zuckerberg cảnh báo việc quyền lực AI tập trung vào một số ít công ty. Cùng lúc, tất cả đều đang chạy đua để xây dựng những hệ thống mạnh hơn.
Người dùng có lý do để bối rối. Khi một công ty nói AI rất nguy hiểm, đó có thể là lời cảnh báo nghiêm túc. Nhưng nó cũng có thể vô tình làm nổi bật năng lực công nghệ của chính công ty đó. Khi doanh nghiệp dẫn đầu đề nghị chính phủ quản lý chặt các mô hình tiên tiến, quy định mới có thể giảm rủi ro cho xã hội nhưng đồng thời dựng thêm rào cản trước những đối thủ nhỏ hơn. Khi một kẻ đi sau ủng hộ mô hình mở, lập luận về đổi mới và cạnh tranh cũng có thể đi cùng lợi ích kinh doanh rất rõ ràng. Trong cuộc đua AI trị giá hàng trăm tỉ USD, ranh giới giữa cảnh báo an toàn và chiến lược thị trường ngày càng khó nhìn thấy.
